کتاب چوکان حُمینی(۱۴۰۱)

معرفی کوتاه

کتاب «چوکان حُمینی» نوشته علیرضا میرشکار، اثری در حوزه تاریخ شفاهی و خاطرات جهاد سازندگی است که به روایت فعالیت‌ها و تجربه‌های جهادگران بومی استان سیستان و بلوچستان در سال‌های نخست پس از پیروزی انقلاب اسلامی می‌پردازد. عنوان کتاب به معنای «فرزندان خمینی» است و به نسلی از جوانان اشاره دارد که با انگیزه خدمت‌رسانی و محرومیت‌زدایی، راهی مناطق محروم شدند و در شرایط دشوار به فعالیت پرداختند. این کتاب تلاش می‌کند بخشی از تاریخ کمتر روایت‌شده جهاد سازندگی در سیستان و بلوچستان را از زبان افرادی ثبت کند که خود در آن دوران حضور داشته‌اند. محور اصلی روایت، خاطرات محمد شهرکی، از جهادگران فعال در منطقه زرآباد است که در کنار دیگر خاطرات و روایت‌های گردآوری‌شده، تصویری از فعالیت‌های جهادگران در آن سال‌ها ارائه می‌دهد. محتوای کتاب تنها به فعالیت‌های عمرانی و خدماتی محدود نیست، بلکه به زندگی روزمره جهادگران، دشواری‌های کار در مناطق محروم، روابط دوستانه، اتفاقات تلخ و شیرین و خاطرات ماندگار آن دوران نیز می‌پردازد. فرایند نگارش این اثر در تابستان سال ۱۳۹۸ با پیشنهاد واحد مطالعات پایداری حوزه هنری زاهدان آغاز شد. علیرضا میرشکار برای تدوین کتاب، به سراغ جهادگران بومی رفت و با انجام مصاحبه‌های حضوری و تلفنی، خاطرات و تجربیات آنان را گردآوری کرد. این مصاحبه‌ها در اسفند ۱۳۹۹ به پایان رسید و حاصل آن حدود ۳۵ ساعت گفت‌وگو و خاطره‌نگاری بود. «چوکان حُمینی» در ۲۶ فصل تدوین شده و با روایت‌هایی متنوع، مخاطب را به فضای زندگی و فعالیت جهادگران در سال‌های ابتدایی انقلاب می‌برد. فصل‌هایی با عناوینی همچون «آلبوم»، «مسافر»، «خاور»، «شیشه مربا»، «دندان‌درد»، «سقایی»، «تنور»، «ستاره»، «مرخصی»، «دریا»، «۲۲ بهمن»، «دیدار با امام»، «مدرسه» و «سیل»، نشان‌دهنده تنوع موضوعات و خاطرات مطرح‌شده در این اثر هستند. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های کتاب، ثبت تجربه‌های نسلی از جهادگران بومی و بازتاب بخشی از تاریخ اجتماعی و فرهنگی سیستان و بلوچستان است که کمتر در آثار مکتوب مورد توجه قرار گرفته است. روایت صمیمی، تکیه بر خاطرات شاهدان عینی و توجه به جزئیات زندگی روزمره، این اثر را به منبعی ارزشمند برای علاقه‌مندان به تاریخ شفاهی، خاطرات انقلاب اسلامی، جهاد سازندگی و فرهنگ مناطق محروم کشور تبدیل کرده است. این کتاب در ۲۶۴ صفحه و با تصاویر رنگی از سوی انتشارات سوره مهر منتشر شده است. «چوکان حُمینی» را می‌توان تلاشی برای حفظ و بازخوانی خاطرات جهادگرانی دانست که در سال‌های ابتدایی انقلاب، با روحیه‌ای داوطلبانه و مسئولانه، بخشی از زندگی خود را وقف خدمت به مردم مناطق محروم کردند.