تولید حوزه هنری سیستان و بلوچستان
کتاب شاه است حسین(ع)(۱۴۰۴)
علیرضا میرشکار · ادبیات پایداری
معرفی کوتاه
کتاب «شاه است حسین» نوشته علیرضا میرشکار، اثری مستند در حوزه خاطره‌نگاری و تاریخ شفاهی است که به روایت زندگی، تجربه‌ها و خاطرات زائران پاکستانی پیاده‌روی اربعین می‌پردازد. این کتاب با تمرکز بر زائرانی که از مرزهای شرقی ایران عبور می‌کنند تا خود را به کربلا برسانند، دریچه‌ای تازه به یکی از کمتر روایت‌شده‌ترین بخش‌های حماسه اربعین باز می‌کند. این اثر حاصل دو سال پژوهش و حضور میدانی نویسنده در استان سیستان و بلوچستان و گفت‌وگو با بیش از ۵۰ زائر پاکستانی است. میرشکار با حضور در موکب‌ها و محل‌های اسکان زائران، پای صحبت مردانی از شهرها و مناطق مختلف پاکستان نشسته و روایت زندگی، انگیزه‌ها، دشواری‌ها و خاطرات سفر معنوی آن‌ها را ثبت کرده است. حاصل این پژوهش، مجموعه‌ای از روایت‌های واقعی و مستقل است که هرکدام بخشی از دنیای شخصی و اجتماعی زائران را به تصویر می‌کشند. طاقچه+2 محور اصلی کتاب، عشق و ارادت زائران پاکستانی به امام حسین(ع) و تلاش آن‌ها برای حضور در پیاده‌روی اربعین است؛ مردانی که گاه با وجود مشکلات اقتصادی، محدودیت‌های اجتماعی، ناامنی‌های منطقه‌ای و دشواری‌های طولانی سفر، از آرزوی زیارت کربلا دست نمی‌کشند. در میان روایت‌های کتاب، داستان کشاورزی دیده می‌شود که سال‌ها برای سفر به کربلا پس‌انداز کرده، ماهی‌فروشی که همراهی کاروان زائران را بر عهده دارد و مردانی که با روش‌های مختلف هزینه سفر خود را فراهم کرده‌اند. یکی از ویژگی‌های مهم «شاه است حسین»، توجه به فرهنگ و آداب مذهبی مردم پاکستان است. مخاطب در خلال خاطرات زائران با آیین‌های عزاداری، سنت‌های مذهبی، اصطلاحات و باورهای شیعیان این کشور آشنا می‌شود. برای مثال، در کتاب به امام‌بارگاه‌ها (حسینیه‌ها)، سبیل‌ها (ایستگاه‌های صلواتی) و برخی رسم‌های خاص عزاداری در پاکستان اشاره شده است. به این ترتیب، اثر علاوه بر روایت یک سفر زیارتی، تصویری از فرهنگ دینی و اجتماعی همسایه شرقی ایران ارائه می‌دهد. نویسنده تلاش کرده است بدون قهرمان‌سازی و اغراق، زائران را با تمام ویژگی‌های انسانی، دغدغه‌ها، مشکلات و امیدهایشان به مخاطب معرفی کند. از همین رو، کتاب صرفاً مجموعه‌ای از خاطرات مذهبی نیست، بلکه روایتی اجتماعی و فرهنگی از زندگی مردمی است که عشق به امام حسین(ع) بخش مهمی از هویت و جهان‌بینی آن‌ها را شکل داده است. عنوان کتاب برگرفته از شعر مشهور خواجه معین‌الدین چشتی، شاعر و عارف نامدار هندی، است که با مطلع «شاه است حسین، پادشاه است حسین» آغاز می‌شود. این شعر جایگاه ویژه‌ای در فرهنگ مذهبی پاکستان دارد و در میان محبان امام حسین(ع)، به‌ویژه در محافل مذهبی و آیین‌های عاشورایی، شناخته‌شده است. انتخاب این عنوان نیز به پیوند عمیق فرهنگی و اعتقادی مردم منطقه با نهضت عاشورا اشاره دارد. «شاه است حسین» را می‌توان تلاشی برای ثبت صداهای کمتر شنیده‌شده در حماسه اربعین دانست؛ روایت مردمانی که از جغرافیایی متفاوت، با زبان و فرهنگ خاص خود، قدم در مسیری مشترک می‌گذارند. این کتاب ضمن آشنا کردن مخاطب ایرانی با تجربه‌های زائران پاکستانی، بر نقش اربعین در ایجاد همدلی، همبستگی و پیوند میان ملت‌ها تأکید می‌کند. اثری خواندنی برای علاقه‌مندان به تاریخ شفاهی، خاطرات اربعین، فرهنگ عاشورا، مطالعات اجتماعی و شناخت فرهنگ مردم پاکستان. این کتاب در ۳۱۶ صفحه توسط انتشارات سوره مهر منتشر شده و دومین اثر علیرضا میرشکار، نویسنده و پژوهشگر بومی سیستان و بلوچستان، به شمار می‌رود
درباره‌ی اثر
کتاب «شاه است حسین» نوشته علیرضا میرشکار، اثری مستند در حوزه خاطره‌نگاری و تاریخ شفاهی است که به روایت زندگی، تجربه‌ها و خاطرات زائران پاکستانی پیاده‌روی اربعین می‌پردازد. این کتاب با تمرکز بر زائرانی که از مرزهای شرقی ایران عبور می‌کنند تا خود را به کربلا برسانند، دریچه‌ای تازه به یکی از کمتر روایت‌شده‌ترین بخش‌های حماسه اربعین باز می‌کند.
این اثر حاصل دو سال پژوهش و حضور میدانی نویسنده در استان سیستان و بلوچستان و گفت‌وگو با بیش از ۵۰ زائر پاکستانی است. میرشکار با حضور در موکب‌ها و محل‌های اسکان زائران، پای صحبت مردانی از شهرها و مناطق مختلف پاکستان نشسته و روایت زندگی، انگیزه‌ها، دشواری‌ها و خاطرات سفر معنوی آن‌ها را ثبت کرده است. حاصل این پژوهش، مجموعه‌ای از روایت‌های واقعی و مستقل است که هرکدام بخشی از دنیای شخصی و اجتماعی زائران را به تصویر می‌کشند. طاقچه+2
محور اصلی کتاب، عشق و ارادت زائران پاکستانی به امام حسین(ع) و تلاش آن‌ها برای حضور در پیاده‌روی اربعین است؛ مردانی که گاه با وجود مشکلات اقتصادی، محدودیت‌های اجتماعی، ناامنی‌های منطقه‌ای و دشواری‌های طولانی سفر، از آرزوی زیارت کربلا دست نمی‌کشند. در میان روایت‌های کتاب، داستان کشاورزی دیده می‌شود که سال‌ها برای سفر به کربلا پس‌انداز کرده، ماهی‌فروشی که همراهی کاروان زائران را بر عهده دارد و مردانی که با روش‌های مختلف هزینه سفر خود را فراهم کرده‌اند.
یکی از ویژگی‌های مهم «شاه است حسین»، توجه به فرهنگ و آداب مذهبی مردم پاکستان است. مخاطب در خلال خاطرات زائران با آیین‌های عزاداری، سنت‌های مذهبی، اصطلاحات و باورهای شیعیان این کشور آشنا می‌شود. برای مثال، در کتاب به امام‌بارگاه‌ها (حسینیه‌ها)، سبیل‌ها (ایستگاه‌های صلواتی) و برخی رسم‌های خاص عزاداری در پاکستان اشاره شده است. به این ترتیب، اثر علاوه بر روایت یک سفر زیارتی، تصویری از فرهنگ دینی و اجتماعی همسایه شرقی ایران ارائه می‌دهد.
نویسنده تلاش کرده است بدون قهرمان‌سازی و اغراق، زائران را با تمام ویژگی‌های انسانی، دغدغه‌ها، مشکلات و امیدهایشان به مخاطب معرفی کند. از همین رو، کتاب صرفاً مجموعه‌ای از خاطرات مذهبی نیست، بلکه روایتی اجتماعی و فرهنگی از زندگی مردمی است که عشق به امام حسین(ع) بخش مهمی از هویت و جهان‌بینی آن‌ها را شکل داده است.
عنوان کتاب برگرفته از شعر مشهور خواجه معین‌الدین چشتی، شاعر و عارف نامدار هندی، است که با مطلع «شاه است حسین، پادشاه است حسین» آغاز می‌شود. این شعر جایگاه ویژه‌ای در فرهنگ مذهبی پاکستان دارد و در میان محبان امام حسین(ع)، به‌ویژه در محافل مذهبی و آیین‌های عاشورایی، شناخته‌شده است. انتخاب این عنوان نیز به پیوند عمیق فرهنگی و اعتقادی مردم منطقه با نهضت عاشورا اشاره دارد.
«شاه است حسین» را می‌توان تلاشی برای ثبت صداهای کمتر شنیده‌شده در حماسه اربعین دانست؛ روایت مردمانی که از جغرافیایی متفاوت، با زبان و فرهنگ خاص خود، قدم در مسیری مشترک می‌گذارند. این کتاب ضمن آشنا کردن مخاطب ایرانی با تجربه‌های زائران پاکستانی، بر نقش اربعین در ایجاد همدلی، همبستگی و پیوند میان ملت‌ها تأکید می‌کند. اثری خواندنی برای علاقه‌مندان به تاریخ شفاهی، خاطرات اربعین، فرهنگ عاشورا، مطالعات اجتماعی و شناخت فرهنگ مردم پاکستان.
این کتاب در ۳۱۶ صفحه توسط انتشارات سوره مهر منتشر شده و دومین اثر علیرضا میرشکار، نویسنده و پژوهشگر بومی سیستان و بلوچستان، به شمار می‌رود
